أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )
264
آثار الباقيه ( فارسى )
كرديم و چون يكى از تقوفات شناخته شد ديگر تقوفهها از روى آن شناخته مىگردد . از اين جهت در شمارش از اول شب چهارشنبه آغاز كردند كه به گمان برخى از يهود آفتاب روز چهارشنبهى بيست و هفتم ايلل آفريده شده و تقوفهى تشرى در آخرين ساعت سوم از روز چهارشنبهى پنجم تشرى روى داده بود و بنابه عقيده يهود آفتاب دو ربع بهار و تابستان را در 182 روز و 15 ساعت طى مىكند و اين رأى بنابر مسامحه و عدم تدقيق است و رأى تحقيقى آنها رأى ديگرى است كه گفته شد و چون اين مدت را هفته هفته طرح كنيم روزها تمام مىشود و ساعات 15 گانه باقى مىماند و چون ما از وقت تقوفهى تشرى به عقب برگرديم و اين ساعات را بشماريم به ساعت اول از شب چهارشنبه مىرسيم و دريافتن تقوفات از اين ساعت ابتدا مىكنيم . طايفهاى از يهود بر اين گمانند كه آفتاب در ساعت اول از شب چهارشنبه كه حساب تقوفات از آن آغاز مىشود و در اول حمل بود آفريده شده و آفتاب با ماه نه ساعت و ششصد و چهل و دو حلق از ميلاد نيسن گذشته پس از آفريده شدن جمع گشت و سال خورشيدى هنگامى كه در كميت آن تدقيق نكنند سيصد و شصت و پنج روز و يك چهاريك روز است كه چون آن را هفت هفت طرح كنيم يك روز و يك چهاريك روز باقى خواهد ماند كه اين مقدار زياده هر تقوفه مىباشد بر تقوفهى مانند خود در سالى كه در آن مقدم است و به همين سبب ما آن را براى سالهاى باقيمانده مىگيريم و چون در اول محزور شمسى از اول روز و يا از اول شب آغاز كنيم هنگامى كه محزور تمام شد حساب بعينه عود مىكند . ما بر روى اين حساب تقوفات يك محزور شمسى را از نزد خود حساب كرديم و چون سالهاى ناقصهى آدم را گرفته و محازير شمسى كنيم و اين